Świerzb – objawy, przyczyny i leczenie

Świerzb wywołują mikroskopijne roztocza Sarcoptes scabiei, które wnikają pod górną warstwę naskórka, drążą korytarze i składają jaja. Choroba przenosi się głównie przez długi, bezpośredni kontakt skóry ze skórą osoby zakażonej – na przykład gdy domownicy śpią w jednym łóżku. Rzadziej można zarazić się przez wspólne przedmioty, takie jak pościel czy ręczniki.

Najważniejszym objawem jest bardzo silny świąd, który nasila się w nocy i po ciepłej kąpieli. Na skórze pojawiają się charakterystyczne nory świerzbowcowe – cienkie, lekko kręte linie, najczęściej między palcami, na nadgarstkach, pod pachami i w okolicy narządów płciowych. Towarzyszą im drobne, swędzące grudki na tułowiu i udach.

Nie, świerzb nie ma związku z brudem. Zarazić się może każdy, niezależnie od wieku, statusu społecznego i trybu życia. Staranna higiena jest ważna, ale sama nie chroni przed zakażeniem i nie wyleczy świerzbu bez swoistego, przepisanego przez lekarza leczenia.

Tak, przebycie choroby nie daje odporności na kolejne zakażenie. Dlatego bardzo ważne jest, aby wszyscy bliscy i domownicy leczyli się jednocześnie, nawet jeśli na razie nie mają objawów. Bez tego łatwo zarazić się ponownie od osoby, która nie została wyleczona.

Zaraźliwość znacząco spada w ciągu 24 godzin od prawidłowo rozpoczętego leczenia, dlatego zwykle po pierwszym pełnym dniu można wrócić do pracy czy przedszkola. Świąd może jednak utrzymywać się jeszcze przez 2–4 tygodnie – to normalna reakcja skóry na resztki martwych pasożytów, a nie oznaka, że leczenie nie zadziałało.

Ludzki świerzbowiec jest przystosowany do życia wyłącznie w skórze człowieka, więc zwierzęta domowe zwykle nie są źródłem ludzkiego świerzbu. Jeśli zwierzę się drapie lub ma zmiany skórne, skontaktuj się z weterynarzem – najprawdopodobniej chodzi o inny gatunek roztoczy, który nie jest zaraźliwy dla człowieka.

Doświadczony dermatolog często rozpoznaje świerzb na podstawie obrazu klinicznego oraz wywiadu o objawach i bliskich kontaktach. W razie potrzeby wykonuje dermatoskopię – ocenę skóry urządzeniem powiększającym, które pomaga dostrzec nory świerzbowcowe. Czasem konieczna bywa mikroskopia zeskrobin skóry, aby potwierdzić rozpoznanie.

Do lekarza warto zgłosić się, gdy odczuwasz silny świąd nasilający się w nocy i widzisz charakterystyczną wysypkę w typowych miejscach, albo gdy miałaś lub miałeś bliski kontakt z osobą z potwierdzonym świerzbem. Świerzb bez leczenia nie mija i przenosi się na bliskich, więc nie warto zwlekać. Dermatolog mojaDerma może ocenić stan skóry online – na podstawie zdjęć i opisu – i pomóc dobrać odpowiednie leczenie.